Program: TÜBİTAK 1001
Yürütücü Kurum: Özyeğin Üniversitesi, Uygulama Ortağı: İstanbul Büyükşehir Belediyesi AKOM
Proje Ekibi: Elvin Çoban Göktürk (Yürütücü), Burcu Balçık (Araştırmacı)
Proje Tanımı: Bu proje, büyük ölçekli afetlerde hızlı ve etkili hasar tespiti yapılmasını sağlamak amacıyla geliştirilen yapay zekâ destekli çok aşamalı bir drone yönlendirme sistemini kapsamaktadır. Afet sonrası kritik ilk saatlerde, hasar görmüş yapıları hızlıca tespit ederek arama-kurtarma faaliyetlerini önceliklendirmek için drone verilerini yapay zekâ modelleriyle birleştiren bu sistem, önceki aşamalarda toplanan bilgilerle sonraki uçuşları akıllıca planlayan bir mimariye sahiptir.
Projede, geniş alanların taranması için uçuş rotaları sabit şekilde önceden belirlenmek yerine, süreç içinde toplanan görüntülerden hasar tahmini yapılmakta ve bir sonraki uçuşa ait rotalar bu tahminlerle optimize edilmektedir. Bu yaklaşım, sınırlı batarya ömrü ve uçuş menziline sahip drone’ların en verimli şekilde kullanılmasını sağlamaktadır.
İki temel aşamadan oluşan sistem:
- Aşama I: Mevcut hasar verisine dayalı olarak drone uçuş bölgelerinin ve rotalarının belirlenmesi.
- Aşama II: Görüntü analizi ve bölgesel özelliklere göre henüz taranmamış alanlardaki hasarın tahmin edilmesi (örneğin zemin tipi, eğim gibi coğrafi faktörler kullanılarak).
"Bu yöntem, yeni geliştirilen bir çok aşamalı planlama çerçevesi ile afet alanında karar vericilere gerçek zamanlı veri akışı sağlayarak müdahale önceliklerinin belirlenmesine katkı sunmaktadır."
Faydalanıcılar
- Afet sonrası ilk müdahale ve planlamadan sorumlu belediye ve kamu kurumları
- Arama-kurtarma ekipleri ve operasyon yöneticileri
- Afet ve kriz yönetimi uzmanları
- Dolaylı olarak, afet bölgelerinde yaşayan toplum üyeleri ve yerel halk
Faaliyet Tipleri
- Drone rotası planlama ve optimizasyon algoritmaları
- Veriye dayalı tahmin modelleri
- Gerçek zamanlı veri toplama ve işleme
- Kurumlar arası iş birliği modelleri
Odak Alanlar
- Afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesinin artırılması
- Arama-kurtarma ve kriz yönetimi süreçlerinde dijitalleşme
- Kamu hizmetlerinde veri temelli karar verme
- Kentsel dayanıklılık ve risk azaltma
İlgili SDG’ler
- SDG 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar
- SDG 9 – Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı
- SDG 17 – Amaçlar için Ortaklıklar
Akademik Yayınlar
Adsanver, B., Coban, E., & Balcik, B. (2025). A predictive multistage post-disaster damage assessment framework for drone routing. International Transactions in Operational Research, 32(2), 626-668.
Yucesoy, E., Balcik, B., & Coban, E. (2025). The role of drones in disaster response: A literature review of operations research applications. International Transactions in Operational Research, 32(2), 545-589.
Yucesoy, E., Coban, E., & Balcik, B. (2023). Post-Disaster Damage Assessment Using Drones in a Remote Communication Setting. In Handbook for Management of Threats: Security and Defense, Resilience and Optimal Strategies (pp. 299-323). Cham: Springer International Publishing.